Κινηματική Ανάλυση Μέγιστων και Υπομέγιστων Άρσεων στο Αρασέ σε Αθλητές Άρσης Βαρών Υψηλού Επιπέδου

0
838

%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%b8%ce%b7%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%bc%ce%ac%ce%bd%cf%84%ce%b7%cf%82

Κινηματική Ανάλυση Μέγιστων και Υπομέγιστων Άρσεων στο Αρασέ σε Αθλητές Άρσης Βαρών Υψηλού Επιπέδου

Ευστάθιος Διαμάντης, Βασίλειος Γούργουλης, Αθανάσιος Γκάρας, Παναγιώτης Αντωνίου, & Νίκος Αγγελούσης

Περίληψη

Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνηθούν τυχόν διαφορές στα κινηματικά χαρακτηριστικά μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων αρασέ. Για την καταγραφή της κίνησης του αρασέ 14 αρσιβαριστών υψηλού επιπέ-δου, σε αγωνιστικές συνθήκες, χρησιμοποιήθηκαν δύο S-VHS βιντεοκάμερες (60Hz) και η τρισδιάστατη κι-νηματική ανάλυση πραγματοποιήθηκε μέσω του Ariel Performance Analysis System (APAS). Η κίνηση δια-χωρίστηκε σε 5 φάσεις: 1ο τράβηγμα, μετάβαση, 2ο τράβηγμα, κάθοδο και σταθεροποίηση κάτω από τη μπά-ρα, βάσει της γωνιακής μετατόπισης της άρθρωσης του γόνατος και της κατακόρυφης μετατόπισης της μπά-ρας. Για τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων εφαρμόστηκε t – test για εξαρτημένες μετρήσεις και στις μέγιστες άρσεις, συγκριτικά με τις υπομέγιστες, διαπιστώθηκε μεγαλύτερη απόλυτη και σχετική χρονική διάρκεια του 1ου τραβήγματος και μικρότερη χρονική διάρκεια της καθόδου, μικρότερο μέγιστο ύψος της μπάρας και μεγαλύτερη κατακόρυφη μετατόπιση της μπάρας στο κάθισμα. Χαμηλότερες τιμές εντοπίστηκαν επίσης στην κατακόρυφη γραμμική ταχύτητα της μπάρας στις επιμέρους φάσεις των μέγιστων άρσεων. Η μέγιστη γωνιακή μετατόπιση έκτασης της κνήμης και του μηρού ήταν μεγαλύτερη στις μέγιστες άρσεις, ενώ σε ότι αφορά στην μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασής τους εντοπίστηκαν διαφορές μόνο στην ταχύτητα έκτασης της άρθρωσης του ισχίου, που ήταν μεγαλύτερη στις υπομέγιστες άρσεις. Σχετικά με τα ενεργειακά χαρακτηριστικά της άρσης, στις μέγιστες άρσεις διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο έργο για την ανύψωση της μπάρας στο 1ο τράβηγμα και μικρότερη ισχύς για την ανύψωσή της στο 2ο τράβηγμα. Συ-νεπώς, παρόλο που κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων το πρότυπο της άρσης παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερό, η διαφοροποίηση του φορτίου επιφέρει κάποιες σημαντικές αλλαγές σε επιμέ-ρους παραμέτρους της άρσης.

 

Εισαγωγή

Οι απαιτήσεις που τίθενται στη διάρκεια του αγώνα, καθορίζουν τη δομή της προπονητικής διαδικασί-ας, όπως και την προετοιμασία του ζεστάματος πριν από αυτόν. Στην άρση βαρών, που αποτελεί ένα από τα πλέον τεχνικά αγωνίσματα, για να αυξηθεί το προπονητικό αποτέλεσμα με απώτερο σκοπό την καλύτερη επίδοση στον αγώνα, οι προπονητικές ασκήσεις θα πρέπει να έχουν κοινά τεχνικά χαρακτηριστικά με την αγωνιστική κίνηση (Γούργουλης, Αγγελούσης, Μαυρομάτης, & Γκάρας, 2000; Γούργουλης, Αγγελούσης, Μαυρομάτης, & Γκάρας, 2002).

Κατά τη διάρκεια ενός αγώνα άρσης βαρών, οι αθλητές έχουν το δικαίωμα να πραγματοποιήσουν μόνο τρείς άρσεις στην κίνηση του αρασέ, με στόχο τη μέγιστου βάρους έγκυρη άρση. Για την αποφυγή άκυρων άρσεων, οι αθλητές και οι προπονητές τους μπορεί να επιλέξουν φορτία υπομέγιστων άρσεων, κυρίως στην πρώτη τους προσπάθεια. Επίσης, εκτελούν άρσεις κυρίως με υπομέγιστα φορτία κατά τη διάρκεια του ζεστά-ματος, πριν κληθούν να εκτελέσουν τις τρείς άρσεις στον αγωνιστικό χώρο. Καθώς η αποτελεσματικότητα της κάθε άρσης καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την αρτιότητα της τεχνικής της εκτέλεσης, προπονητές και αθλητές πρέπει να επιλέξουν κάθε φορά φορτία με κατάλληλο βάρος, ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη επίδοση, αποφεύγοντας άκυρες άρσεις ή τραυματισμούς (Bai, Wang, Zhang, Ji, & Wang, 2008; Gourgoulis, Aggelousis, Garas, & Mavromatis, 2009).
Συνεπώς, είναι πολύ σημαντικό να είναι γνωστές οι βιομηχανικές δομές του αρασέ, τόσο στις μέγιστες,

όσο και στις υπομέγιστες άρσεις (Hakkinen, Kauhanen, & Komi, 1984). Για παράδειγμα, οι Schilling, Stone, O’ Bryant, Fry, Coglianese και Pierce (2002), μελετώντας τα κινηματικά χαρακτηριστικά της άρσης εφήβων αρσιβαριστών, διαπίστωσαν ότι η διαφορετική τοποθέτηση των ποδιών στην κάθοδο δεν επηρεάζει την ικα-νότητα ανύψωσης του βάρους ή την επιτυχημένη άρση. Σχετικά με το φύλο, ο Akkus (2012), αναφέρει ότι στις γυναίκες, κατά την εκτέλεση μέγιστων άρσεων, τα κινηματικά χαρακτηριστικά της μπάρας, καθώς και το γενικότερο πρότυπο της κίνησης του αρασέ δεν διέφεραν συγκριτικά με τους άντρες αρσιβαρίστες. Ανα-φορικά με τις επιτυχημένες και αποτυχημένες άρσεις αρασέ, ο Gourgoulis και συν., (2009) αν και δεν εντόπι-σαν σημαντικές διαφορές στο πρότυπο κίνησης των κάτω άκρων, καθώς και στο πρότυπο μετατόπισης και ταχύτητας της μπάρας, διαπίστωσαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην επιτάχυνση της μπάρας. Ωστόσο, παρά τη σχετικά εκτενή έρευνα αναφορικά με την κίνηση του αρασέ, η κίνηση των μελών του σώματος του αθλητή και της μπάρας κατά την εκτέλεση άρσεων με διαφορετικό φορτίο δεν έχει διερευνηθεί. Η σύγκριση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων αρασέ, θα μπορούσε να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες σε προπονητές και αθλητές, συμβάλλοντας θετικά στη διαμόρφωση της τακτικής τους κατά τη διάρκεια του αγώνα, αλλά και της προετοιμασίας πριν από αυτόν.

Σκοπός λοιπόν της παρούσας έρευνας ήταν η μελέτη των κινηματικών χαρακτηριστικών της κίνησης του αθλητή και της μπάρας κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων αρασέ.

Μεθοδολογία

Δείγμα

Πίνακας 1. Χαρακτηριστικά δείγματος

α/α αρσιβαρίστα Κατηγορία βάρους Φορτίο μπάρας υπο- Φορτίο μπάρας μέγι-
(kg) μέγιστης άρσης (kg) στης άρσης (kg)

1 62 107.5 115
2 62 120 130.5
3 69 120 125
4 69 132.5 137.5
5 77 130 135
6 77 140 147.5
7 77 145 150
8 85 147.5 152.5
9 85 150 155
10 85 160.5 165
11 94 155 160
12 94 150 155
13 105 155 160
14 105 155 160.5
Στην έρευνα καταγράφηκαν οι μέγιστες και υπομέγιστες άρσεις, στην κίνηση του αρασέ. Το δείγμα απο-τέλεσαν 14 αρσιβαρίστες υψηλού επιπέδου, διαφορετικών εθνικοτήτων και κατηγοριών σωματικού βάρους, στα πλαίσια διεθνών αγώνων άρσης βαρών (Πίνακας 1).

Πειραματική διαδικασία συλλογής δεδομένων

Για την καταγραφή των άρσεων χρησιμοποιήθηκαν δυο κάμερες με συχνότητα λήψης 60 Hz και η τρισ-διάστατη κινηματική τους ανάλυση πραγματοποιήθηκε μέσω του Ariel Performance Analysis System (APAS). Η διαβάθμιση του χώρου διεξαγωγής της κίνησης πραγματοποιήθηκε μέσω της μεθόδου του άμεσου γραμμικού μετασχηματισμού (Direct Linear Transformation – DLT), χρησιμοποιώντας έναν κύβο διαβάθμι-σης διαστάσεων 1.80m x 0.90m x 1.80m, για τον εγκάρσιο, τον προσθιοπίσθιο και τον κατακόρυφο άξονα αντίστοιχα, που περιελάμβανε 17 σημεία ελέγχου. Πάνω στο σώμα κάθε αρσιβαρίστα ψηφιοποιήθηκαν στη δεξιά μεριά του σώματος 7 ανατομικά σημεία (άκρο πόδι, έξω σφυρό, γόνατο, μείζονα τροχαντήρα του μη-ριαίου οστού, ακρώμιο, αγκώνας, καρπός) και ένα σημείο πάνω στη μπάρα (εσωτερικά από τη δεξιά λαβή του αθλητή). Για την εξομάλυνση των συντεταγμένων θέσης των επιλεγμένων σημείων χρησιμοποιήθηκε ψηφιακό κατωδιαβατό φίλτρο με συχνότητα κοπής 4 Hz.

Η κίνηση του αρασέ μελετήθηκε από τη στιγμή έναρξης της άρσης, που χρησιμοποιήθηκε επίσης για τον συγχρονισμό των δύο μηχανών λήψης, έως τη στιγμή που ο αθλητής σταθεροποιούνταν κάτω από τη μπάρα. Αυτό το τμήμα αποτελεί το σημαντικότερο και τεχνικά δυσκολότερο κομμάτι της κίνησης (Γούργουλης και συν., 2002). Για τη λεπτομερή κινηματική ανάλυση του αρασέ, η συνολική κίνηση διαχωρίστηκε σε πέντε φάσεις, βάσει της γωνιακής μετατόπισης της άρθρωσης του γόνατος και της κατακόρυφης μετατόπισης της μπάρας:

· Πρώτο τράβηγμα: από την έναρξη άρσης της μπάρας έως τη χρονική στιγμή επίτευξης της πρώ-της μέγιστης γωνίας έκτασης στην άρθρωση του γόνατος.

· Μετάβαση (από το πρώτο στο δεύτερο τράβηγμα): από τη χρονική στιγμή επίτευξης της πρώτης μέγιστης γωνίας έκτασης στην άρθρωση του γόνατος έως τη χρονική στιγμή επίτευξης μιας ελάχι-στης γωνίας στο γόνατο.

· Δεύτερο τράβηγμα: από τη στιγμή επίτευξης της ελάχιστης γωνίας του γόνατος έως τη μέγιστη έκταση του γόνατος.

· Κάθοδος (κάτω από τη μπάρα): από την μέγιστη έκταση του γόνατος έως την επίτευξη του μέ-γιστου ύψους της μπάρας.

· Σταθεροποίηση (στο κάθισμα): από την επίτευξη του μέγιστου ύψους της μπάρας μέχρι τη στα-θεροποίηση της μπάρας στο βαθύ κάθισμα.

Μελετήθηκαν η απόλυτη και σχετική διάρκεια των επιμέρους φάσεων, οι γωνιακές μετατοπίσεις και τα-χύτητες των αρθρώσεων και των μελών του σώματος, οι γραμμικές μετατοπίσεις της μπάρας, η κατακόρυφη γραμμική ταχύτητα και επιτάχυνση της μπάρας, καθώς και το εξωτερικό παραγόμενο μηχανικό έργο και η αντίστοιχη μηχανική ισχύς για την κατακόρυφη ανύψωση της μπάρας.

Στατιστική ανάλυση

Για τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων εφαρμόστηκε t-test για εξαρτημένες μετρήσεις και το επί-πεδο σημαντικότητας ορίστηκε ως p < 0.05.

Αποτελέσματα

Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψαν ορισμένες στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ μέγι-στων και υπομέγιστων άρσεων αρασέ, στη διάρκεια των επιμέρους φάσεων, στις μετατοπίσεις και στις ταχύ-τητες των αρθρώσεων και των μελών του σώματος, στο πρότυπο της μπάρας, καθώς επίσης και στα ενεργεια-κά χαρακτηριστικά της άρσης. Ωστόσο, οι στατιστικά σημαντικές διαφορές αποτελούσαν τη μειονότητα των περιπτώσεων στα χαρακτηριστικά που μελετήθηκαν.

Όπως φαίνεται στους Πίνακες 2 και 3, στις επιμέρους φάσεις της κίνησης του αρασέ, οι μέγιστες άρσεις είχαν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη απόλυτη και σχετική χρονική διάρκεια στο 1ο τράβηγμα και μικρό-τερη στην κάθοδο κάτω από τη μπάρα, ενώ αντίθετα δεν εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στη χρονική διάρκεια των υπόλοιπων φάσεων.
Πίνακας 2. Απόλυτη χρονική διάρκεια των επιμέρους φάσεων της άρσης κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων
Απόλυτη διάρκεια (sec) Μέγιστη άρση Υπομέγιστη άρση t-τιμή

1ο τράβηγμα 0.45 ± 0.06 0.42 ± 0.06 3.134 *
Μετάβαση 0.15 ± 0.02 0.15 ± 0.01 -0.211
2ο τράβηγμα 0.15 ± 0.02 0.15 ± 0.02 0.806
Κάθοδος 0.24 ± 0.02 0.25 ± 0.01 -3.606 *
Σταθεροποίηση 0.36 ± 0.04 0.36 ± 0.05 0.000

* p< 0.05

 

Πίνακας 3. Σχετική χρονική διάρκεια των επιμέρους φάσεων της άρσης κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων

Σχετική διάρκεια (%) Μέγιστη άρση Υπομέγιστη άρση t-τιμή

1ο τράβηγμα 33.21 ± 3.88 31.37 ± 3.96 2.626 *
Μετάβαση 11.02 ± 1.53 11.35 ± 0.93 -0.722
2ο τράβηγμα 11.41 ± 1.83 11.44 ± 1.45 -0.094
Κάθοδος 17.49 ± 1.07 18.49 ± 1.29 -3.566 *
Σταθεροποίηση 26.87 ± 2.51 27.36 ± 3.34 -0.663

* p< 0.05

Αναφορικά με το πρότυπο της μπάρας, και πιο συγκεκριμένα τις κατακόρυφες γραμμικές μετατοπίσεις της, το ύψος που επιτεύχθηκε στο τέλος του 2ου τραβήγματος, καθώς και το μέγιστο ύψος της που επιτεύχθηκε ήταν μικρότερο στις μέγιστες άρσεις, ενώ η μείωση του ύψους της στο κάθισμα ήταν μεγαλύτερη (Πίνακας 4). Αντίθετα στις προσθιοπίσθιες γραμμικές μετατοπίσεις της δεν παρουσιάστηκε καμία στατιστικά σημαντι-κή διαφορά.
Πίνακας 4. Γραμμικές μετατοπίσεις της μπάρας κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων

Γραμμικές μετατοπίσεις μπάρας (m) Μέγιστη άρση Υπομέγιστη t-τιμή
άρση

Ύψος μπάρας στο τέλος του 1ου τραβήγματος 0.54 ± 0.05 0.53 ± 0.05 1.544
Ύψος μπάρας στο τέλος της μετάβασης 0.73 ± 0.06 0.73 ± 0.06 -0.061
Ύψος μπάρας στο τέλος του 2ου τραβήγματος 0.97 ± 0.06 0.98 ± 0.05 -2.797 *
Μέγιστο ύψος μπάρας 1.21 ± 0.07 1.24 ± 0.06 -6.699 *
Μετατόπιση μπάρας στο κάθισμα 0.15 ± 0.02 0.13 ± 0.03 3,131 *
Θέση μπάρας στην έναρξη σε σχέση με τις μύτες των παπουτσιών -0.04 ± 0.03 -0.03 ± 0.02 -1.394
στον προσθιοπίσθιο άξονα

Προσθιοπίσθια μετατόπιση μπάρας προς τον αθλητή 0.07 ± 0.03 0.07 ± 0.03 1.146
Προσθιοπίσθια μετατόπιση μπάρας μακριά από τον αθλητή -0.06 ± 0.07 -0.04 ± 0.02 -1.031
Θέση μπάρας στο μέγιστο ύψος σε σχέση με τις μύτες των παπου- 0.08 ± 0.09 0.09 ± 0.07 -0.855
τσιών στον προσθιοπίσθιο άξονα

Μέγιστη μετατόπιση μπάρας προς τον αθλητή στο κάθισμα 0.17 ± 0.10 0.16 ± 0.07 0.436

* p< 0.05

Στις μέγιστες άρσεις, σε σχέση με τις υπομέγιστες, σημειώθηκαν μικρότερες τιμές στην κατακόρυφη γραμμική ταχύτητα της μπάρας στο τέλος της μετάβασης, στο τέλος του 2ου τραβήγματος, στη μέγιστη κατα-κόρυφη γραμμική ταχύτητα της μπάρας και στη χρονική στιγμή επίτευξή της (Πίνακας 5). Στην κατακόρυφη και προσθιοπίσθια γραμμική επιτάχυνση της μπάρας, η μοναδική στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων εντοπίσθηκε στη μέση συνισταμένη επιτάχυνση της μπάρας στο 1ο τράβηγμα, όπου στις μέγιστες άρσεις σημειώθηκαν μικρότερες τιμές, ενώ στη διεύθυνση της συνισταμένης επιτά-χυνσης της μπάρας σε σχέση με τον κατακόρυφο άξονα δεν υπήρξε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων.
Πίνακας 5. Κατακόρυφη γραμμική ταχύτητα και επιτάχυνση της μπάρας κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων

Γραμμική ταχύτητα (m/s) και επιτάχυνση της μπάρας (m/s2) Μέγιστη άρση Υπομέγιστη t-τιμή
άρση

Kατακόρυφη γραμμική ταχύτητα μπάρας στο τέλος του 1ου 1.26 ± 0.15 1.29 ± 0.12 -1.702
τραβήγματος

Tαχύτητα μπάρας στο τέλος της μετάβασης 1,39 ± 0.15 1.46 ± 0.16 -6.864 *
Ταχύτητα μπάρας στο τέλος του 2ου τραβήγματος 1.69 ± 0.09 1.79 ± 0.08 -6.531 *
Mέγιστη κατακόρυφη γραμμική ταχύτητα μπάρας 1.70 ± 0.09 1.79 ± 0.08 -6.662 *
Χρονική στιγμή επίτευξης μέγιστης κατακόρυφης γραμμικής 0.77 ± 0.06 0.74 ± 0.07 3.995 *
ταχύτητας μπάρας (sec)

Μέση συνισταμένη επιτάχυνση μπάρας στο 1ο τράβηγμα 2.67 ± 0.40 2.93 ± 0.47 -5.582 *
Μέση συνισταμένη επιτάχυνση μπάρας στη μετάβαση 2.22 ± 0.66 2.35 ± 0.82 -0.924
Μέση συνισταμένη επιτάχυνση μπάρας στο 2ο τράβηγμα 3.53 ± 0.92 3.76 ± 0.79 -1.190
Μέση συνισταμένη επιτάχυνση μπάρας στην κάθοδο 8.29 ± 0.67 8.42 ± 0.62 -0.842

* p< 0.05
Σε ότι αφορά στην κίνηση των κάτω άκρων, στις μέγιστες άρσεις παρατηρήθηκε μεγαλύτερη μεταβολή στη γωνία κάμψης του γόνατος κατά τη μετάβαση, όπως μεγαλύτερη ήταν και η μέγιστη προσθιοπίσθια μετατόπιση του γόνατος πίσω από τη μπάρα στο 1ο τράβηγμα. Μελετήθηκαν επίσης οι γωνιακές μετατοπί-σεις των μελών του σώματος ως προς τον προσθιοπίσθιο άξονα. Στις μέγιστες άρσεις εντοπίστηκαν μεγαλύ-τερες τιμές στις μέγιστες γωνίες έκτασης της κνήμης και του μηρού. Σημαντικές διαφορές εντοπίστηκαν επί-σης στις χρονικές στιγμές επίτευξης της ελάχιστης γωνίας έκτασης του μηρού και της μέγιστης γωνίας έκτα-σης του κορμού. Επιπλέον, στις μέγιστες άρσεις ήταν μεγαλύτερη η μέση τιμή της γωνίας έκτασης της κνήμης στη λήξη του 1ου τραβήγματος, καθώς και της γωνίας έκτασης του κορμού στο μέγιστο ύψος της μπάρας (Πί-νακας 6). Αντίθετα, ο μηρός δεν παρουσίασε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά στις επιμέρους φάσεις της άρσης.

Πίνακας 6. Γωνιακές μετατοπίσεις των μελών του σώματος ως προς τον εγκάρσιο άξονα και χρονική στιγμή επίτευξής τους, κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων

Γωνιακές μετατοπίσεις των μελών του σώματος (deg) και Μέγιστη άρση Υπομέγιστη t-τιμή
χρονική στιγμή επίτευξής τους (sec) άρση

Ελάχιστη γωνία έκτασης της κνήμης 42.79 ± 8.41 45.08 ± 6.88 -1.674
Χρονική στιγμή επίτευξης ελάχιστης γωνίας έκτασης της 1.22 ± 0.21 1.06 ± 0.38 1.207
κνήμης

Μέγιστη γωνία έκτασης της κνήμης 88.03 ± 3.58 86.52 ± 3.43 4.221*
Χρονική στιγμή επίτευξης μέγιστης γωνίας έκτασης της 0.46 ± 0.10 0.45 ± 0.12 0.343
κνήμης

Ελάχιστη γωνία έκτασης του μηρού 96.47 ± 3.16 95.88 ± 3.28 1.070
Χρονική στιγμή επίτευξης ελάχιστης γωνίας έκτασης του 0.75 ± 0.06 0.71 ± 0.06 5.551*
μηρού

Μέγιστη γωνία έκτασης του μηρού 201.85 ± 7.58 195.53 ± 5.97 2.548*
Χρονική στιγμή επίτευξης μέγιστης γωνίας έκτασης του μηρού 1.38 ± 0.21 1.34 ± 0.17 0.675
Ελάχιστη γωνία έκτασης του κορμού 25.71 ± 3.38 25.29 ± 3.55 0.746
Χρονική στιγμή επίτευξης ελάχιστης γωνίας έκτασης του 0.28 ± 0.05 0.26 ± 0.05 2.027
κορμού

Μέγιστη γωνία έκτασης του κορμού 111.91 ± 4.70 111.74 ± 3.23 0.262
Χρονική στιγμή επίτευξης μέγιστης γωνίας έκτασης του 0.82 ± 0.05 0.76 ± 0.07 5.680*
κορμού

Γωνία έκτασης της κνήμης στη λήξη του 1ου τραβήγματος 87.31 ± 3.78 85.72 ± 3.93 4.198*
Γωνία έκτασης του κορμού στο μέγιστο ύψος της μπάρας 86.61 ± 6.01 80.30 ± 6.10 5.786*

* p< 0.05
Σχετικά με τις γωνιακές ταχύτητες των αρθρώσεων, διαπιστώθηκε ότι, στις μέγιστες άρσεις, οι χρονικές στιγμές επίτευξης της 2ης μέγιστης γωνιακής ταχύτητας έκτασης της ποδοκνημικής και του γόνατος σημειώ-θηκαν πιο αργά. Επιπλέον, η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης του ισχίου ήταν μικρότερη, και επιτεύχθη-κε αργότερα, σε σύγκριση με τις υπομέγιστες άρσεις (Πίνακας 7).

Πίνακας 7. Μέγιστες γωνιακές ταχύτητες των αρθρώσεων και χρονικές στιγμές επίτευξής τους, κατά την εκτέλεση μέγι-στων και υπομέγιστων άρσεων

Γωνιακές ταχύτητες αρθρώσεων (rad/s) και χρονική Μέγιστη άρση Υπομέγιστη άρση t-τιμή
στιγμή επίτευξής τους (sec)

1η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης της ποδοκνημικής 1.48 ± 0.22 1.47 ± 0.20 0.014
στο 1ο τράβηγμα

Χρονική στιγμή επίτευξης της 1ης μέγιστης γωνιακής 0.24 ± 0.10 0.25 ± 0.08 -0.637
ταχύτητας έκτασης της ποδοκνημικής

2η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης της ποδοκνημικής 3.84 ± 0.63 4.07 ± 0.73 -2.154
στο 2ο τράβηγμα

Χρονική στιγμή επίτευξης της 2ης μέγιστης γωνιακής 0.69 ± 0.05 0.65 ± 0.06 3.798*
ταχύτητας έκτασης της ποδοκνημικής

1η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης του γόνατος στο 1ο 4.32 ± 0.52 4.21 ± 0.59 0.898
τράβηγμα

Χρονική στιγμή επίτευξης της 1ης μέγιστης γωνιακής 0.24 ± 0.09 0.23 ± 0.44 0.715
ταχύτητας έκτασης του γόνατος

2η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης του γόνατος στο 2ο 5.84 ± 1.32 0.24 ± 0.09 -1.950
τράβηγμα

Χρονική στιγμή επίτευξης της 2ης μέγιστης γωνιακής 0.69 ± 0.05 0.65 ± 0.06 4.837*
ταχύτητας έκτασης του γόνατος

Μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης του ισχίου 8.19 ± 0.77 8.74 ± 0.90 -4.097*
Χρονική στιγμή επίτευξης της μέγιστης γωνιακής 0.62 ± 0.05 0.59 ± 0.06 4.100*
ταχύτητας έκτασης του ισχίου

* p< 0.05

Μια ακόμη παράμετρος που μελετήθηκε ήταν οι γωνιακές ταχύτητες των μελών του σώματος ως προς τον εγκάρσιο άξονα. Η γωνιακή ταχύτητα έκτασης του άκρου ποδιού στο μέγιστο ύψος της μπάρας ήταν μεγαλύτερη στις μέγιστες άρσεις και οι μέγιστες ταχύτητες έκτασης της κνήμης και του κορμού επιτεύχθηκαν πιο αργά. Η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης του κορμού ήταν μικρότερη, όπως επίσης ήταν μικρότερη και η γωνιακή ταχύτητα έκτασης του μηρού στη λήξη της μετάβασης, ενώ ήταν μεγαλύτερη κατά την επίτευ-ξη του μέγιστου ύψους της μπάρας. Επιπλέον, στις μέγιστες άρσεις η γωνιακή ταχύτητα έκτασης του κορμού στη λήξη της μετάβασης ήταν μικρότερη συγκριτικά με τις υπομέγιστες άρσεις (Πίνακας 8), ενώ δεν υπήρξε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά στις γωνιακές ταχύτητες της κνήμης στις επιμέρους οριακές θέσεις της άρσης.

 

Πίνακας 8. Γωνιακές ταχύτητες των μελών του σώματος ως προς τον εγκάρσιο άξονα κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων

Γωνιακές ταχύτητες των μελών του σώματος (rad/s) Μέγιστη άρση Υπομέγιστη άρση t-τιμή

Γωνιακή ταχύτητα έκτασης του άκρου ποδιού στο μέγι- -1.14 ± 0.72 -0.83 ± 0.87 -2.258*
στο ύψος της μπάρας

Χρονική στιγμή επίτευξης της μέγιστης γωνιακής ταχύ- 0.74 ± 0.12 0.68 ± 0.10 2.592*
τητας έκτασης της κνήμης (sec)

Χρονική στιγμή επίτευξης της μέγιστης γωνιακής ταχύ- 0.58 ± 0.06 0.55 ± 0.06 2.917*
τητας έκτασης του κορμού (sec)

Μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης του κορμού 6.48 ± 0.94 6.77 ± 0.85 -3.246 *
Γωνιακή ταχύτητα έκτασης του μηρού στη λήξη της με- 1.55 ± 0.41 1.71 ± 0.41 -2.383*
τάβασης

Γωνιακή ταχύτητα έκτασης του μηρού στο μέγιστο ύψος -6.97 ± 1.09 -6.25 ± 1.26 -2.617*
της μπάρας

Γωνιακή ταχύτητα έκτασης του κορμού στη λήξη της 6.30 ± 0.90 6.60 ± 0.90 -2.902*
μετάβασης

* p< 0.05
Τέλος, όσων αφορά στα ενεργειακά χαρακτηριστικά της μπάρας, στις μέγιστες άρσεις σημειώθηκε μεγα-λύτερο έργο για την ανύψωσή της στο 1ο τράβηγμα και μικρότερη ισχύς για την ανύψωσή της στο 2ο τρά-βηγμα (Πίνακας 9).

Πίνακας 9. Ενεργειακά χαρακτηριστικά της μπάρας κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων
Έργο μπάρας (J) και Ισχύς (W) μπάρας Μέγιστη άρση Υπομέγιστη άρση t-τιμή

Έργο για την ανύψωση της μπάρας στο 1ο τράβηγμα 613.10 ± 134.82 579.74 ± 124.34 2.516 *
Έργο για την ανύψωση της μπάρας στο 2ο τράβηγμα 409.14 ± 91.58 413.89 ± 79.64 -0.567
Ισχύς για την ανύψωση της μπάρας στο 1ο τράβηγμα 1363.77 ± 268.43 1393.93 ± 269.91 -1.106
Ισχύς για την ανύψωση της μπάρας στο 2ο τράβηγμα 2633.55 ± 323.73 2716.49 ± 341.33 -3.374 *

* p< 0.05
Συζήτηση

Από τα ευρήματα της παρούσας μελέτης προκύπτει ότι τα κινηματικά χαρακτηριστικά του αρασέ διέφε-ραν μεταξύ μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων. Παρόλα αυτά, το κινητικό πρότυπο της κίνησης δεν μετα-βάλλεται, παρουσιάζοντας ένα σταθερό μοτίβο κίνησης, τόσο των μελών του σώματος, όσο και της μπάρας, όπως έχει παρατηρηθεί και σε προγενέστερες έρευνες που μελέτησαν το αρασέ σε αθλητές υψηλού επιπέδου (Gourgoulis et al. 2009; Hakkinen et. al. 1984; Γούργουλης και συν. 2000; Γούργουλης και συν. 2002).

Στις επιμέρους φάσεις της κίνησης του αρασέ, οι μέγιστες άρσεις παρουσίασαν μεγαλύτερη απόλυτη και σχετική χρονική διάρκεια στο 1ο τράβηγμα και μικρότερη στην κάθοδο, κάτι που φαίνεται να είναι αποτέλε-σμα του διαφορετικού φορτίου που ανυψώνεται. Το διαφορετικό φορτίο επίσης φαίνεται να είναι υπεύθυνο και για τις διαφορές στα ενεργειακά χαρακτηριστικά, όπου στις μέγιστες άρσεις σημειώθηκε μεγαλύτερο έργο για την ανύψωση της μπάρας στο 1ο τράβηγμα και μικρότερη ισχύς για την ανύψωση της μπάρας στο 2ο τράβηγμα, στοιχεία που συμφωνούν και με προγενέστερες έρευνες (Gourgoulis et al. 2000; Gourgoulis et al. 2009; Hakkinen et al., 1984; Garhammer, 1991).

Όσον αφορά στις κατακόρυφες γραμμικές μετατοπίσεις της μπάρας, στις μέγιστες άρσεις επιτεύχθηκε μικρότερο ύψος της στο τέλος του 2ου τραβήγματος και μικρότερο μέγιστο ύψος. Επιπλέον, η μείωση του ύψους της μπάρας στο κάθισμα ήταν μεγαλύτερη. Τα συγκεκριμένα ευρήματα φαίνεται να οφείλονται απο-κλειστικά στο φορτίο, όπως έχει παρατηρηθεί και από τον Hakkinen et al., (1984). Αντίθετα, στις προσθιοπί-σθιες γραμμικές μετατοπίσεις της μπάρας δεν παρουσιάστηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά. Όπως επισημαίνεται από τους Baumann, Gross, Quade, Galbierz και Schwirtz (1988) και τον Gourgoulis et al.

(2009), για να επιτευχθεί μια αποτελεσματική άρση και να αποφευχθεί η απώλεια ενέργειας για την οριζό-ντια μετατόπιση της μπάρας, θα πρέπει η προσθιοπίσθια μετατόπισή της να είναι μικρή.

Όπως στις κατακόρυφες γραμμικές μετατοπίσεις, έτσι και στις κατακόρυφες γραμμικές ταχύτητες της μπάρας, στις μέγιστες άρσεις σημειώθηκαν μικρότερες τιμές σε ορισμένες παραμέτρους. Οι μικρότερες τιμές αφορούσαν στην ταχύτητα της μπάρας στο τέλος της μετάβασης και στο τέλος του 2ου τραβήγματος, τη μέγι-στη κατακόρυφη γραμμική ταχύτητα της μπάρας και τη χρονική στιγμή επίτευξής της. Κατά την έναρξη της άρσης, η μπάρα θα πρέπει να ανεβαίνει με σταθερά αυξανόμενη ταχύτητα και στο τέλος του 1ου τραβήγμα-τος θα πρέπει να φτάνει το 70%-75% της μέγιστης τιμής της, που επιτυγχάνεται κοντά στη λήξη του 2ου τρα-βήγματος, ενώ στη φάση της μετάβασης είναι σημαντικό να μην παρατηρείται μείωση της ταχύτητάς της (Bartonietz, 1996; Gourgoulis et al., 2000). Σχετικά με την κατακόρυφη και προσθιοπίσθια επιτάχυνση της μπάρας, η μοναδική διαφορά αφορούσε τη μικρότερη μέση συνισταμένη επιτάχυνσή της στο 1ο τράβηγμα που σημειώθηκε στις μέγιστες άρσεις, ενώ στη διεύθυνση εφαρμογής της συνισταμένης επιτάχυνσή της δεν υπήρξε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων.

Σχετικά με την κίνηση των κάτω άκρων, στις μέγιστες άρσεις εντοπίστηκε μεγαλύτερη μεταβολή στη γω-νία κάμψης του γόνατος στη μετάβαση και μεγαλύτερη μέγιστη προσθιοπίσθια μετατόπιση του γόνατος πίσω από τη μπάρα στο 1ο τράβηγμα. Στη διάρκεια του 1ου τραβήγματος, τα γόνατα εκτείνονται και κατά τη διάρκεια της μετάβασης κάμπτονται και μετακινούνται προς τα εμπρός κάτω από τη μπάρα, βοηθώντας τον αρσιβαρίστα να περάσει ομαλά στο 2ο τράβηγμα (Gourgoulis et al., 2009). Μετά από τη μέγιστη κάμψη των γονάτων, η οποία καθορίζει την έναρξη του 2ου τραβήγματος, οι αρθρώσεις των κάτω άκρων εκτείνονται εκρηκτικά και επιτυγχάνουν τις μέγιστες τιμές έκτασής τους στο τέλος του 2ου τραβήγματος (Baumman et al. 1988; Enoka, 1979; Garhammer, 1989; Gourgoulis et al., 2009; Isaka, Okada & funato, 1996).

Αναφορικά με τις γωνιακές μετατοπίσεις των μελών του σώματος, στις μέγιστες άρσεις σημειώθηκαν με-γαλύτερες τιμές στη μέγιστη γωνία έκτασης της κνήμης και του κορμού, καθώς και στη χρονική στιγμή επί-τευξης της μέγιστης γωνίας έκτασης του κορμού. Επίσης, στις μέγιστες άρσεις εντοπίστηκαν μεγαλύτερες τιμές στη γωνία έκτασης της κνήμης στη λήξη του 1ου τραβήγματος και στη γωνία έκτασης του κορμού στο μέγιστο ύψος της μπάρας, ενώ ο μηρός δεν παρουσίασε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά. Σχετικά με τις γωνιακές ταχύτητες των μελών του σώματος εντοπίστηκαν επίσης ορισμένες διαφορές μεταξύ μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων. Στις μέγιστες άρσεις επιτεύχθηκε μεγαλύτερη γωνιακή ταχύτητα έκτασης του άκρου ποδιού στο μέγιστο ύψος της μπάρας, ενώ η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης της κνήμης και του κορμού επιτεύχθηκαν αργότερα. Επίσης η γωνιακή ταχύτητα έκτασης του κορμού και του μηρού στη λήξη της μετά-βασης ήταν μικρότερες και η γωνιακή ταχύτητα έκτασης του μηρού ήταν μεγαλύτερη στο μέγιστο ύψος της μπάρας. Επιπλέον, ήταν μικρότερη η γωνιακή ταχύτητα έκτασης του κορμού στη λήξη της μετάβασης, ενώ δεν υπήρξε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά στις γωνιακές ταχύτητες της κνήμης στις επιμέρους ορια-κές θέσεις της άρσης. Σχετικά με τις γωνιακές ταχύτητες των αρθρώσεων υπήρξαν επίσης κάποιες διαφορές, με τις μέγιστες άρσεις να παρουσιάζουν μικρότερες τιμές. Η 2η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης της ποδο-κνημικής και του γόνατος επιτεύχθηκαν πιο αργά, ενώ η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα έκτασης του ισχίου ήταν μικρότερη και επιτεύχθηκε επίσης αργότερα. Ο Gourgoulis et al. (2000), επισημαίνει ότι η χρονική στιγμή κατά την οποία επιτυγχάνεται η μέγιστη γωνιακή ταχύτητα κάθε άρθρωσης, πραγματοποιείται λίγο πριν την τελική θέση έκτασης τους στο 2ο τράβηγμα και πριν από την απώλεια επαφής των πελμάτων με το πλατό κατά την έναρξη της φάσης της καθόδου κάτω από τη μπάρα. Επίσης, όπως έχει παρατηρηθεί και σε προγε-νέστερες έρευνες (Baumann et al. 1988; Gourgoulis et al., 2000; Gourgoulis, Aggeloussis, Antoniou, Christo-foridis, Mavromatis, & Garas 2002; Gourgoulis et al., 2009) κατά τη διάρκεια του 2ου τραβήγματος, η μέγιστη ταχύτητα έκτασης του ισχίου είναι μεγαλύτερη από τη μέγιστη ταχύτητα έκτασης του γόνατος, δίνοντας μια επιπλέον επιτάχυνση στη μπάρα και συμβάλλοντας στην εκτέλεση ενός εκρηκτικού 2ου τραβήγματος.

Συμπερασματικά λοιπόν, από τα ευρήματα της παρούσας μελέτης προκύπτει ότι τα κινηματικά χαρα-κτηριστικά του αρασέ συνδέονται άμεσα με το φορτίο που ανυψώνεται σε κάθε άρση. Έτσι, παρόλο που το κινητικό πρότυπο της τεχνικής του αρασέ παραμένει σταθερό κατά την εκτέλεση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων, οι διαφορές που σημειώνονται ιδιαίτερα στο 1ο τράβηγμα μπορεί να είναι καθοριστικής σημασίας για την αποτελεσματική ανύψωση του μέγιστου φορτίου. Όπως επισημαίνει και ο Akkus (2012), το φορτίο κατά την άρση της μπάρας είναι ίσως η σημαντικότερη μεταβλητή για τον καθορισμό των κινηματικών χα-ρακτηριστικών της άρσης. Περαιτέρω έρευνα στη σύγκριση μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων, λαμβάνο

ντας υπόψη επιπλέον τα δυναμικά και ηλεκτρομυογραφικά χαρακτηριστικά των άρσεων, θα μπορούσε να δώσει επιπλέον σημαντικές πληροφορίες για τα αίτια των τυχόν διαφοροποιήσεων και πως μπορούν να επηρεάσουν άμεσα ή έμμεσα την τελική επίδοση των αθλητών στον αγώνα.

Σημασία για τον Αγωνιστικό Αθλητισμό

Κατά τη διάρκεια του αγώνα ο αθλητής έχει δικαίωμα να πραγματοποιήσει μόνο τρείς άρσεις αρασέ με σκοπό να επιτύχει τη μέγιστη δυνατή επίδοση. Η επιλογή του φορτίου από τους αθλητές και τους προ-πονητές είναι καθοριστικής σημασίας για να καταφέρει να πετύχει το στόχο του ο αθλητής και να μην πραγματοποιήσει άκυρες άρσεις. Η γνώση που παρέχεται σε αθλητές και προπονητές, από τη συγκεκρι-μένη έρευνα, για διαφορές που υπάρχουν μεταξύ μέγιστων και υπομέγιστων άρσεων στο αρασέ, είναι πολύ σημαντικές για την επιλογή του φορτίου που θα επιλέξουν να σηκώσουν οι αθλητές στην προπονη-τική διαδικασία κατά την προετοιμασία τους, αλλά και για την μεγιστοποίηση της επίδοσής τους στον αγώνα.

Βιβλιογραφία

Akkus, H. (2012). Kinematic analysis of the snatch lift with elite female weightlifters during the 2010 World Weightlifting Championship. Journal of Strength and Conditioning Research, 26(4), 897-905.

Bai, X. Wang, H. Zhang, H. Ji, W. & Wang, C. (2008). Three-dimension kinematics simulation and biome-chanics analysis of snatch technique. Proceedings of the 1st Joint International Pre-Olympic Conference of Sports Science & Sports Engineering. Vol. I: Computer Science in Sports. Nanjing, P. R. China. 5-7, 291-296.

Bartonietz, K. E. (1996). Biomechanics of the snatch: Toward a higher training efficiency. National Strength & Conditioning Association Journal, 18(3), 24-31.

Baumann, W. Gross, V. Quade, K. Galbierz, P. & Shwirtz, A. (1988). The snatch technique of world class weighlifters at the 1985 World Championship. Intenational Journal of Sport Biomechanics, 4, 68-89.

Enoka, R. M. (1979). The pull in olympic weightlifting. Medicine and Science in Sports, 11(2), 131-137. Garhammer, J. (1991). A comparison of maximal power outputs between elite male and female weightlifting
in competition. International Journal of Sport Biomechanics, 7, 3-11.

Garhammer, J. (1989). Weightlifting and training. In Biomechanics of Sport, Vaughan, C. L. (Eds), pp. 169-211. Boca Raton: CRC Published.

Gourgoulis, V. Aggelousis, N. Garas, A. & Mavromatis, G. (2009). Unsuccessful vs successful performance in snatch lift: A kinematic approach. Journal of Strength and Conditioning Research, 23(2), 486-494.

Gourgoulis, V. Aggeloussis, N. Antoniou, P. Christoforidis, C. Mavromatis, G. & Garas, A. (2002). Compara-tive 3-dimensional kinematic analysis of the snatch technique in elite male and female Greek weightlif-ters. Journal of Strength and Conditioning Research, 16, 359-366.

Gourgoulis, V. Aggelousis, N. Mavromatis, G. & Garas, A. (2000). Three-dimensional kinematic analysis of the snatch of elite Greek weightlifters. Journal of Sports Sciences, 18, 643-652.

Hakkinen, K. Kauhanen, H. & Komi, P.V. (1984). Biomechanical changes in the olympic weightlifting tech-nique of the snatch and clean & jerk from submaximal to maximal loads. Scand. J. Sports Sci. 6(2), 57-66.

Isaka, T. Okada, j. & Funato, K. (1996). Kinematic analysis of the barbell during the snatch movement of elite Asian weightlifters. Journal of Applied Biomechanics, 12, 508-516.

Kauhanen H., Hakkinen K. & Komi P.V., 1984; Hakkinen et al. 1984). A biomechanical analysis of the snatch and clean & jerk technique of Finnish elite and district level weightlifters. Scandinavian Journal of Sports Sciences, 6(2), 47-56.

Schilling, B. Stone, M. O’ Bryant, H. Fry, A. Coglianese, R. & Pierce, C. (2002). Snatch technique of collegiate national level weightlifters. Journal of Strength and Conditioning Research, 16(4), 551-555.

Γούργουλης, Β. Αγγελούσης, Ν. & Γκάρας, Α. (2002). Συγκριτική μελέτη της τεχνικής του αρασέ σε αθλητές και αθλήτριες υψηλού επιπέδου στην άρση βαρών. Αθλητική απόδοση και υγεία, ΙV(1), 25-38.

Γούργουλης, Β. Αγγελούσης, Ν. Μαυρομάτης, Γ. & Γκάρας, Α. (2000). Βιοκινητική ανάλυση της τεχνικής αρασέ σε Έλληνες αρσιβαρίστες υψηλού επιπέδου. Αθληση & Κοινωνία, Τεύχος 26, 63-75.
Image

Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδημία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης, Επιμελητές έκδοσης: Βάσω Ζήση, Βασίλης Γεροδήμος, Αντώνης Χατζηγεωργιάδης, Θανάσης Τσιόκανος, Αθανάσιος Τζιαμούρτας, Γιώργος Τζέτζης, Θωμάς Κουρτέσης, Ευάγγελος Αλμπανίδης, Κων/να Δίπλα. Διαχείριση-επιμέλεια-στοιχειοθεσία: Στέφανος Πέρκος, Βασίλης Μπούγλας.

Editor –in- Chief: Hellenic Academy of Physical Education, Head of the editorial board: Yannis Theodorakis, Editorial Board: Vaso Zissi, Vasilis Gerodimos, Antonis Chatzigeorgiadis, Thanassis Tsiokanos, Athanasios Jamurtas, Giorgos Tzetzis, Thomas Kourtessis, Evangelos Albanidis, Konstantina Dipla. Editorial management: Stefanos Perkos, Vasilis Bouglas.

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

Please enter your comment!
Please enter your name here

four × 4 =